E-Ticaret Devleşiyor / Özel Röportaj

Ocak 2013 / İhracat Dergisi – Yeni gelen neslin internet kullanımıyla doğru orantılı olan ilişkisi, şimdinin iyisi olan e-ticaretin gelecekte yıldızlaşarak parlayan bir sektör haline geleceğine işaret ediyor.

Seçeneğin bol olduğu bir alışveriş dünyasına kapı aralayan e-ticaret, her geçen gün firmaların daha fazla yönelmesi dikkat çekiyor. Kullanıcının da e-ticarete olan ilgisinin büyüklüğünden söz eden Dijital Pazarlama Yöneticisi Erkan Terzi ile sektörün algılanışı, ticaret hacmini ve yükselişini konuştuk.

E-ticaretin Türkiye’de gelişimi üzerine neler söylemek istersiniz?
E-ticaretin Türkiye’deki gelişimi beklenilenin de üzerinde olmaktadır ve olmaya da devam edecektir. Türkiye’de daha önceki yıllarda yaşanan internet teknik yetersizlikleri, kullanıcı yüksek maliyetleri, kredi kartı dolandırıcılıkları ve sanal ortamdan alışveriş ile ilgili bilgi yetersizlikleri gibi birçok önemli etken artık ortadan kalkmaya başlamıştır. Özellikle yeni gelen genç neslin internete olan ilgisi bu hacmi gün geçtikçe daha da artıracaktır. Bunun en somut örneği, BKM 2007 yılı verilerine göre Türkiye’deki e-ticaret hacmi 5.537,17 milyon TL iken; 2012 yılı için bu rakam yıl bitmeden 25.313,15 milyon TL’ye ulaşmıştır.

 

Sektörün ticaret hacmi üzerine bilgi verir misiniz?(rakamsal olarak) Dünyada en çok e-ticaret yapan ülkeler hangileri? Türkiye, dünyaya göre nasıl bir konumda?
E-ticaret hacmi ve dünya çapındaki e-ticaret pazarının büyüklüğü hakkında net rakamlar bulunmuyor ancak Goldman Sachs verilerine göre 2013 yılında 1 Trilyon Doları geçeceği tahmin ediliyor. Sektörün ticaret hacmi sadece Amerika Birleşik Devletleri’nde 226 milyar dolar ve geçen yıl verilerine göre yüzde12’lik bir büyüme gerçekleşmiş. Sadece e-bay’in yıllık cirosu 2,4 milyar dolar. Tüm bu rakamlar ve büyüme yüzdeleri e-ticaretin sadece ülkemizde değil dünyada geçerlilik kazandığını ve büyüme eğrisini devam ettirdiğini göstermektedir. Dünyadaki e-ticaretin en yaygın olduğu bölgeler Kuzey Amerika, Avrupa (Batı ve Kuzey Avrupa) ve Uzakdoğu-Pasifik ülkeleri (Japonya, Çin, Singapur ve Avustralya-Yeni Zelanda bölgeleri)dir. Türkiye genel sıralamada ilk 10 içinde yer almamaktadır; İngiltere, Japonya, Amerika Birleşik Devletleri, Hollanda, İsveç, Almanya ve daha birçok Avrupa ülkesi e-ticaret hacmi en yüksek ülkelerdir.

 

İnternet kullanıcılarının yüzde kaçı alışverişini internetten yapıyor? Hangi siteler popüler?
Türkiye’de internet kullanan her 5 kişiden biri internet üzerinden alışveriş yapıyor. Bu alanda hizmet sektörü birinci sırada yer alıyor, hemen ardından elektronik eşya ve bilgisayar satışları geliyor. GFK araştırmasına göre 2012 yılında 6 aylık dönemde hazır giyim, aksesuar ve değerli takı satışları yüzde 51 ile birinci sırada yer alıyor. Hemen ardından yüzde 36 ile elektronik eşyalar ve yüzde 15 ile de seyahat/gezi alışverişleri yer alıyor. Türkiye’nin en popüler siteleri: gittigidiyor.com, sahibinden.com, hepsiburada.com, biletix.com, thy.com, markafoni.com, yemeksepeti.com, avon.com ve trendyol.com gibi online alışveriş hizmeti veren web siteleridir.

 

E-ticaret sektör olarak algılanıyor mu sizce?
E-ticaret, Türkiye’de sektör olarak algılanmaya başladı. Özellikle son müşteriye ürün satmak isteyen şirketlerimizin bu alanın farkına varmaları ve bu alanla ilgili çalışmalar yapmaları oldukça sevindiricidir. Tüketici bu alandan alışveriş yapmak istemektedir ve veriler gün geçtikçe bu sayının artacağı yönünde; çünkü yeni neslin internete olan ilgisi büyük ve yaşam şartları ister istemez hem fiyat avantajı ile olsun hem de alım kolaylığı ile olsun e-ticareti göstermektedir. Bu alanda yer almak her firma için olmasa bile birçok firma için önemli olacaktır. Bu sadece son müşteri taraflı değil, firmadan firmaya satış yapan şirketler içinde geçerlidir. Doğru bir strateji ve işini bilen uzmanlar tarafından bu işin yürütülmesi de ayrı ve önemli bir zorunluluktur. Aynı zamanda e-ticaret bir sektör olarak değil; ürün ya da hizmetinizi satabileceğiniz alternatif bir kanal olarak algılanmalıdır ve tüm planlarınız bu doğrultuda hazırlanmalıdır.

 

E-ticaretle iş hayatına başlayan veya ticari hayatında başarı yakalayan sektörler hangileri? Türkiye’de e-ticaret yapan kaç şirket var? Bu sayı artacak mı sizce?
Hazır giyim, aksesuar sektörleri hızlı bir büyüme trendine girdi. Daha düne kadar ülkemizde tekstil ürünlerinin satılması olası görülmüyordu; ancak bugün tüketici internet üzerinden ayakkabı siparişi bile verebiliyor.  Bundan ayrı olarak kozmetik, vücut bakım ürünleri, beyaz eşya ve ev ürünleri ayrı bir yükselişte devam ediyor. Elektronik ürünler ve bilgisayar ise her zamanki gibi üst sıralarda ve olmaya da devam edecek görünüyor. Türkiye’de e-ticaret yapan şirket sayısının net rakamını bilmek pek olası değil, ancak bu rakamın binlerce olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Bugün sadece bu alanda satış yaparak markalaşan şirketlerimiz var: hepsiburada.com, gittigidiyor.com, markafoni.com, yemeksepeti.com bunlardan sadece birkaçı. Ayrıca sadece belli niş alanlarında satış yapan ve markalaşan e-bebek.com gibi birçok internet sitesi de mevcut.

 

Türkiye’de hala web sitesi olmayan üreticiler var. Sizce bu neden kaynaklanıyor? Bilgisizlik mi ilgisizlik mi?
Bunun ilgisizlik olduğunu düşünmüyorum, firmaların bu alanla ilgili yeterli bilgiye sahip olmamaları bunda en önemli faktördür. Günümüzde firmaların kaliteli bir web siteleri olması artık bir zorunluluktur. Bununla birlikte web sitelerine entegre çalışmalarla ya da ayrı bir web sitesi olarak e-ticaret yapıları kurmaları da şirket açısından çok önemlidir. Aynı zamanda daha önce de belirttiğim gibi şirketler, e-ticareti bir sektör olarak değil; alternatif bir kanal olarak görmelidirler. Bu alternatif kanalı kullanmak hem satış, hem markalaşma hem de yeni bir iletişim kanalı oluşturmak açısından önemlidir. Bu alanla ilgili çalışma yapmakta sanıldığı kadar maliyetli değildir. Tüm firmalarımızın zamanla bu önemli hususun farkına varacaklarını ve e-ticaret sitelerini de kısa bir süre içinde dijital portföylerine katacaklarına eminim.

 

Mobil uygulamaların e-ticarete katkısı hakkında neler söylemek istersiniz?
Mobil telefonlar yeni bir teknolojik döneme girdi; internet bağlantılı akıllı telefonların e-ticarete olan katkısı da önemli ölçüde büyük olacak. Bugün e-ticaret satışlarının yüksek olmasa da bir bölümü mobil telefonlar aracılığıyla gerçekleşiyor. İnternete giriş kolaylığı ve bilgisayarların sunduğu tüm teknik özelliklere sahip olan cep telefonları her an yanımızda olmaları ve anında internete bağlanmaları avantajıyla e-ticaretin büyük bir aracı olmaya devam edecektir.

 

E-ticaret sektörü için hedefler neler olmalı?
Öncelikle “firmanızın bir e-ticaret sitesine ihtiyacı var mı?” Bu sorunun cevabı “Evet” ise, öncelikle şunu belirtmeliyim ki internetten satış yapmak göründüğü kadar kolay değildir. İnternet sitesinin ve ürün fotoğraflarının hazırlanması, uygun ödeme seçeneklerinin ayarlanması ve entegrasyonu, sipariş ve kargo sürecinin takibi, E-CRM desteğinin müşteriye verilmesi, satış öncesi ve sonrası pazarlama faaliyetlerinin planlanması, tüm bu işlemlerin muhasebeleştirilmesi, medya iletişim çalışmalarının uygulanması ve daha birçok önemli ayrıntı e-ticaret dünyasında satışın ön koşullarıdır. Bundan ayrı olarak Türkiye’de toplam satış cironuzun yarısı ya da daha fazlası kadar bir satış yapacağınızı hesaplayarak yola koyulmayın. E-ticaret sitesi, firmanıza artı bir satış kanalıdır; eğer sadece internet üzerinden satış yapmıyorsanız bu alanın satış vagonlarınızın lokomotifi olmasını kesinlikle beklemeyin.

 

Son olarak eklemek istedikleriniz var mı?
Ülkemizde e-ticaret sadece son müşteriye ürün ya da hizmet satmak olarak algılanıyor ve yapılan çalışmaların çoğu da bu yönde gerçekleşiyor; ancak unutulan önemli bir nokta e-ticaret’in sadece firmadan  müşteriye(B2C) değil aynı zamanda firmadan firmaya da(B2B) olabileceğidir. Bugün dünyadaki e-ticaret hacminin büyük kısmını firmadan firmaya satış almaktadır. Dolayısı ile bu alanla ilgili çalışmaları düşünürken vizyonunuzu geniş tutmak ve zaman kaybetmeden çalışmalara başlamak bu alanda atılacak en önemli ve gerekli adım olacaktır.

Erkan Terzi

Erkan Terzi

There has been in the field of marketing, sales, brand, e-commerce and digital marketing for around 18 years in Istanbul and San Francisco; worked for Koç Allianz, Aksigorta, Comcast Spotlight, Simfer, Ziylan Group(FLO, Lumberjack, Dockers, Polaris, Sport in Street etc), T-Mobile, ESI and many companies as expertise, manager and consultant. Now he has been working for LG Electronics as Head of Digital Marketing in Turkey.